ΕΜΦΥΤΕΥΜΑΤΑ


ΠΩΣ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΛΑΞΑΝ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥΣ

Τα εμφυτεύματα είναι ριζόμορφες ¨βίδες¨ Τιτανίου, τα οποία τοποθετούνται στη θέση ενός ή περισσοτέρων ελλειπόντων δοντιών. Πάνω στα εμφυτεύματα στηρίζονται, αναλόγως, ένα ή περισσότερα τεχνητά δόντια.
Η καθαρότητα του υλικού κατασκευής, το σχήμα και η ποιότητα της εξωτερικής επιφάνειας (επεξεργασία, καθαρότητα, αποστείρωση) είναι παράγοντες καθοριστικής σημασίας, τόσο στην πρώιμη όσο και στην μακροχρόνια επιτυχία της εμφυτευματικής θεραπείας.

Θα επιχειρήσουμε μια ιστορική αναδρομή σε βάθος τριών περίπου δεκαετιών , αναφορικά με τον τρόπο τοποθέτησης των εμφυτευμάτων, σε συνδυασμό με την εξέλιξη των ακτινογραφικών απεικονιστικών τεχνικών.

Μέχρι λίγο μετά τα μέσα της δεκαετίας του 1990 το μοναδικό απεικονιστικό εργαλείο που είχαμε στα χέρια μας ήταν η Πανοραμική Α/α. Ο ασθενής φορώντας έναν απλό ενδοστοματικό νάρθηκα με ενσωματωμένες πάνω του μεταλλικές μπίλιες προκαθορισμένου μεγέθους, στις επιθυμητές για τοποθέτηση εμφυτευμάτων θέσεις, έβγαζε μια πανοραμική Α/α. Με βάση αυτή υπολογίζαμε το μήκος των εμφυτευμάτων που μπορούσαν να τοποθετηθούν.

Αυτή η τεχνική είχε δύο μειονεκτήματα: Α) στην Α/α απεικονίζονταν οι δύο διαστάσεις (δεν είχαμε δηλαδή τον όγκο) των γνάθων και Β) τα ακτινογραφικά μηχανήματα έδιναν Α/ες με μεγάλη παραμόρφωση η οποία μάλιστα δεν ήταν σταθερή σε όλο το εύρος της απεικόνισης και διέφερε από ακτινογραφικό σε ακτινογραφικό. Άρα μπορούσαμε να υπολογίσουμε μόνο το μήκος του εμφτυτεύματος και αυτό κατά προσέγγιση. Το εύρος το υπολογίζαμε με κλινικές μεθόδους, επίσης κατά προσέγγιση. Επιπρόσθετα δεν είχαμε ξεκάθαρη εικόνα των κρίσιμων ανατομικών δομών των γνάθων (κάτω φατνιακό νεύρο, γενειακό νεύρο, φατνιακή αρτηρία ,υπογλώσσια αρτηρία, υπογενείδιες αρτηρίες, Ιγμόριο, έδαφος ρινός), με αποτέλεσμα να μη μπορούμε να αξιοποιήσουμε όλες τις δυνατότητες που μας έδινε ο υπάρχων οστικός όγκος των γνάθων. (Φωτό 1)

1. ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑ Υπάρχει μεγάλη ασάφεια στην απεικόνιση.

Στο τέλος της δεκαετίας του 1990 με αρχές της επόμενης δεκαετίας η Aξονική Τομογραφία (CT) και κυρίως η Οδοντιατρική Αξονική Τομογραφία (CBCT ή CBVT) μας έδωσαν τη δυνατότητα να δούμε και την τρίτη διάσταση των γνάθων και κάνοντας μετρήσεις ή (καλύτερα) ταυτίζοντας προκαθορισμένα βιομηχανοποιημένα γραφήματα των εμφυτευμάτων με τις κάθετες ακτινογραφικές τομές των φίλμ καθορίζαμε το μήκος και το εύρος των εμφυτευμάτων.

Το μειονέκτημα της μεθόδου ήταν ότι, επειδή η απεικόνιση γινόταν πάνω σε φίλμ, οι τομές ήταν φαρδιές (1 χιλ. ανά 2-3 χιλιοστά), άρα και πάλι η μελέτη του οστικού όγκου, της ποιότητας του οστού και ο υπολογισμός του μεγέθους των εμφυτευμάτων είχε στοιχεία απόκλισης από το πραγματικό.(Φωτό 2-3)

2. Φίλμ αξονικής ακτινογ.
3. Κάθετες αξονικές τομές- Ταύτιση με γραφήματα εμφυτευμάτων

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η 4η Βιομηχανική Επανάσταση μπήκε ταχύτατα στο χώρο της Ιατρικής και της Οδοντιατρικής, αλλάζοντας τα πάντα στην ψηφιακή απεικόνιση και ανοίγοντας καινούργιους απρόσμενους ορίζοντες στην Υπολογιστική Χειρουργική (Ορθοπεδική,Νευροχειρουργική, Γναθοχειρουργική, Εμφυτευματολογία κ.α. ). Ταυτόχρονα αναπτύχθηκαν ψηφιακά προγράμματα επεξεργασίας Αξονικών Τομογραφιών(CT-CBCT), που έδωσαν τη δυνατότητα τρισδιάστατης ακριβούς αναπαράστασης των γνάθων (Φωτό 4)

4. CBCT Τρισδιάστατη αναπαράσταση της κάτω γνάθου. Δεξιά φαινονται οι έξοδοι δύο κλάδων του γενειακού νεύρου (σε 1% του πληθυσμού).

καθώς και αναγνώρισης και τρισδιάστατης αναπαράστασης όλων των κρίσιμων ανατομικών δομών (γενειακό νεύρο, κάτω φατνιακό νεύρο, φατνιακή αρτηρία, οστική πορεία υπογενείδιας η υπογενείδιων αρτηριών, έδαφος ρινός, Ιγμόριο άντρο). (Φωτό 4-5-6-7-8-9-10)

5. ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ CBCT Φαίνεται η πορεία του κάτω φατνιακού νεύρου και της φατνιακής αρτηρίας.
6. ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ CBCT Σαφής σκιαγράφιση της πορείας του νεύρου και της αρτηρίας.
7. CBCT Τρισδιάστατη αναπαράσταση της κοινής πορείας των κάτω φατνιακών νεύρων και αρτηριών(μεγάλα στελέχη) και των γενειακών νεύρων(μικρά στελέχη).
8. Οστικές είσοδοι δύο υπογενείδιων αρτηριών
9. Σκιαγράφηση των αρτηριών.
10. Τρισδιάστατη απεικόνιση των κάτω φατνιακών νεύρων και αρτηριών, των γενειακών νεύρων καθώς και των υπογενείδιων αρτηριών(μικρά στελέχη εμπρός).

Με τον τρόπο αυτό γνωρίζουμε επακριβώς το πεδίο που θα επέμβουμε, αποφεύγουμε τον τραυματισμό των κρίσιμων δομών, που θα προκαλούσαν μόνιμη βλάβη, όπως Πάρεση κάτω φατνιακού νεύρου(σε τρώση του νεύρου), Ιγμορίτιδα (σε ανεξέλεγκτη είσοδο στο Ιγμόριο) ή θα απειλούσαν άμεσα τη ζωή του ασθενούς (τρώση υπογενείδιας ή κάτω φατνιακής αρτηρίας). (Φωτό 11-12)

11 Ασφαλής εικονική (ψηφιακή) τοποθέτηση των εμφυτευμάτων σε συνάρτηση με την πορεία των νεύρων και της αρτηρίας. Δεξιά φαίνονται τα δύο γενειακά νευρα.
12 Το εμφύτευμα 6 σχεδιάστηκε να τοποθετηθεί σε απόσταση ασφαλείας απο τις δύο υπογενείδιες αρτηρίες.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα είναι ότι με την Οδοντιατρική Αξονική (CBCT-CBVT) μπορεί ο Ακτινολόγος να παίρνει τομές μέχρι και 0,15 του χιλιοστού τις οποίες στέλνει ψηφιακά στο E-mail του οδοντιάτρου, οι οποίες στη συνέχεια μπαίνουν στο ψηφιακό πρόγραμμα για επεξεργασία και κατάρτιση του σχεδίου θεραπείας. Άρα έχουμε στη διάθεση μας πολλαπλάσιες τομές που απεικονίζουν πλήρως τις γνάθους, χωρίς την παραμικρή απόκλιση από το πραγματικό.

Μπορούμε λοιπόν να παρομοιάσουμε την προηγούμενη διαδικασία με βουτιά στο βυθό της θάλασσας με μόνο «όπλο» μια απλή μάσκα και την καινούργια με την ίδια βουτιά, φορώντας όμως την τελειότερη στολή δύτη. Βλέπουμε τα πάντα, υπολογίζουμε τα πάντα, αποφεύγουμε τον τραυματισμό κρίσιμων ανατομικών στοιχείων, εκμεταλλευόμενοι ταυτόχρονα και το τελευταίο χιλιοστό διαθέσιμου οστικού όγκου, σχεδιάζοντας εκ των προτέρων τη μικρότερη δυνατή χειρουργική επέμβαση, εξασφαλίζοντας έτσι την ηπιότερη και ομαλότερη μετεγχειρητική πορεία. (Φωτό 13-14)

13. Ένα μεγάλο εμφύτευμα (5) έχει σχεδιαστεί να τοποθετηθεί λοξά, για να εκμεταλετούμε όλο το διαθέσιμο οστό, αποφεύγοντας να τραυματίσουμε το νεύρο και την αρτηρία.
14. Ο ψηφιακός σχεδιασμός απο άλλη οπτική γωνία .

Τα στοιχεία και οι μετρήσεις αυτές μεταφέρονται σε ειδικό τρισδιάστατο χειρουργικό νάρθηκα για τον πλήρως καθοδηγούμενο τρυπανισμό και την ασφαλή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων. (Φωτό 15)

15. Ο τελικός σχεδιασμός πάνω στην τρισδιάστατη ψηφιακή γνάθο. Με βάση αυτόν κατασκεύαζεται ο χειρουργικός νάρθηκας.

Εν κατακλείδει η ψηφιοποίηση της μελέτης του υπάρχοντος οστικού όγκου των γνάθων και του καταρτισμού του σχεδίου θεραπείας για τοποθέτηση εμφυτευμάτων έδωσε απίστευτες, μέχρι πριν λίγα χρόνια, δυνατότητες στην Εμφυτευματολογία, που σε συνδυασμό πάντα με τη χειρουργική εμπειρία του επεμβαίνοντος μπορεί να οδηγήσει σε θαύματα».

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΣ
ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟΣ – ΚΑΛΑΜΑΤΑ
klironomosimplants.gr